Nước có vai trò như thế nào đối với cơ thể?
Nước là thành phần quan trọng của cơ thể và tham gia vào nhiều quá trình sinh lý. Nước góp phần duy trì thể tích tuần hoàn, hỗ trợ điều hòa thân nhiệt, vận chuyển các chất trong cơ thể và tham gia vào quá trình bài tiết.
Hằng ngày, cơ thể mất nước qua nhiều con đường như nước tiểu, mồ hôi, hơi thở và phân. Lượng nước mất đi cũng không cố định mà có thể thay đổi tùy theo môi trường và hoạt động của mỗi người.
Ví dụ, trong thời tiết nóng hoặc khi vận động thể chất nhiều, cơ thể có thể tăng tiết mồ hôi. Một số tình trạng như sốt, nôn hoặc tiêu chảy cũng có thể làm tăng nguy cơ mất nước. Trong những trường hợp này, nhu cầu bù nước và điện giải cần được xem xét phù hợp với tình trạng cụ thể.
Có phải ai cũng cần uống một lượng nước giống nhau?
Không.
Một con số cố định về lượng nước mỗi ngày không nên được áp dụng máy móc cho tất cả mọi người. Nhu cầu nước có thể chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như:
- Độ tuổi và thể trạng.
- Mức độ vận động.
- Điều kiện thời tiết và môi trường.
- Chế độ ăn uống.
- Tình trạng sức khỏe.
- Thai kỳ hoặc giai đoạn cho con bú.
- Một số loại thuốc hoặc hướng dẫn điều trị đang được áp dụng.
Ngoài nước uống trực tiếp, cơ thể còn nhận nước từ các loại đồ uống và thực phẩm. Vì vậy, khi nói đến nhu cầu nước hằng ngày cần xem xét tổng lượng nước từ nhiều nguồn, thay vì chỉ tính số cốc nước lọc đã uống.
Những biểu hiện nào có thể gợi ý cơ thể đang thiếu nước?
Cơ thể có những cơ chế giúp điều chỉnh cân bằng nước, trong đó cảm giác khát là một tín hiệu quen thuộc. Khi lượng nước của cơ thể giảm, một số người có thể gặp các biểu hiện như:
Khát nước hoặc khô miệng: Đây là những dấu hiệu thường gặp khiến chúng ta nhận ra đã đến lúc cần bổ sung nước.
Nước tiểu ít hoặc có màu sẫm hơn bình thường: Màu sắc nước tiểu có thể thay đổi do nhiều nguyên nhân, nhưng nước tiểu cô đặc hơn có thể xuất hiện khi cơ thể chưa được cung cấp đủ nước.
Mệt mỏi, khó chịu hoặc cảm giác không khỏe: Những biểu hiện này không đặc hiệu cho thiếu nước và cũng có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng khác. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào một dấu hiệu để tự kết luận cơ thể đang mất nước.
Ở người lớn tuổi, trẻ nhỏ hoặc những người không thể tự uống nước, việc nhận biết và bổ sung nước phù hợp càng cần được người chăm sóc chú ý.
Làm thế nào để duy trì thói quen uống nước hợp lý?
Thay vì cố uống một lượng nước lớn trong một lần, có thể xây dựng thói quen bổ sung nước đều đặn trong ngày.
Một chai hoặc cốc nước đặt ở vị trí dễ nhìn có thể giúp nhắc nhở uống nước khi làm việc hoặc học tập. Khi vận động ngoài trời, làm việc trong môi trường nóng hoặc ra nhiều mồ hôi, cần chú ý hơn đến việc bổ sung lượng dịch đã mất.
Chế độ ăn cũng góp phần cung cấp nước. Rau, trái cây, canh, súp và nhiều loại thực phẩm khác đều chứa một lượng nước nhất định. Đồng thời, nên ưu tiên lựa chọn đồ uống phù hợp và hạn chế việc thường xuyên sử dụng các loại đồ uống có hàm lượng đường cao.
Điều quan trọng là uống phù hợp với nhu cầu của cơ thể, thay vì cố đạt một con số cứng nhắc mỗi ngày.
Có phải uống càng nhiều nước càng tốt?
Không.
Cơ thể cần nước, nhưng điều đó không có nghĩa uống càng nhiều càng có lợi. Việc uống một lượng nước quá lớn trong thời gian ngắn có thể gây rối loạn cân bằng nước và điện giải; trong trường hợp nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
Đặc biệt, một số người mắc bệnh tim, bệnh thận, bệnh gan hoặc có những tình trạng sức khỏe nhất định có thể được nhân viên y tế hướng dẫn kiểm soát lượng dịch đưa vào cơ thể.
Vì vậy, nếu đã được bác sĩ hoặc nhân viên y tế hướng dẫn về lượng nước hoặc lượng dịch hằng ngày, người bệnh nên thực hiện theo hướng dẫn đó, thay vì tự ý tăng hoặc giảm lượng nước uống.
Khi vận động hoặc thời tiết nóng cần lưu ý điều gì?
Khi vận động, đặc biệt trong điều kiện nóng và ẩm, cơ thể có thể mất nhiều nước hơn thông qua mồ hôi. Vì vậy, nên chủ động uống nước trước, trong và sau quá trình vận động tùy theo thời gian, cường độ và điều kiện môi trường.
Với hoạt động kéo dài hoặc khi mất nhiều mồ hôi, nhu cầu không chỉ liên quan đến nước mà còn có thể liên quan đến điện giải. Việc bổ sung như thế nào cần phù hợp với từng hoàn cảnh; không nên tự ý sử dụng quá mức các sản phẩm bổ sung điện giải chỉ vì cho rằng chúng luôn tốt hơn nước thông thường.
Người làm việc ngoài trời cũng nên có thời gian nghỉ hợp lý, tránh hoạt động quá sức trong điều kiện nắng nóng và chú ý đến những biểu hiện bất thường của cơ thể.
Trẻ em và người lớn tuổi cần được chú ý hơn
Trẻ nhỏ phụ thuộc nhiều vào người chăm sóc trong việc cung cấp nước. Khi trẻ bị sốt, nôn, tiêu chảy hoặc ăn uống kém, nguy cơ mất nước có thể tăng và cần được theo dõi phù hợp.
Ở người lớn tuổi, cảm giác khát có thể không phải lúc nào cũng rõ ràng. Những người gặp khó khăn trong vận động hoặc sinh hoạt cũng có thể không chủ động lấy nước uống thường xuyên.
Gia đình và người chăm sóc có thể hỗ trợ bằng cách chuẩn bị nước ở vị trí thuận tiện, nhắc uống nước phù hợp và quan sát những thay đổi bất thường.
Khi nào không nên chỉ xử lý bằng cách uống thêm nước?
Khát nước hoặc mệt sau khi hoạt động không đồng nghĩa mọi trường hợp đều chỉ cần uống thêm nước.
Nếu một người có biểu hiện bất thường như lơ mơ, rối loạn ý thức, ngất, khó thở, co giật, suy nhược rõ rệt, nôn hoặc tiêu chảy nhiều, không thể uống được, hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến bất thường, cần được đánh giá y tế phù hợp thay vì cố cho uống thật nhiều nước.
Đối với người đang giảm mức độ tỉnh táo hoặc gặp khó khăn khi nuốt, không nên tự ý cho uống nước, vì có thể làm tăng nguy cơ sặc.
Khi tình trạng có dấu hiệu nghiêm trọng, gia đình nên liên hệ cơ sở y tế hoặc dịch vụ cấp cứu phù hợp để được hỗ trợ.
Uống nước đúng cách – bắt đầu từ việc lắng nghe nhu cầu cơ thể
Uống đủ nước không cần trở thành một quy tắc phức tạp. Điều cần thiết là duy trì thói quen bổ sung nước phù hợp, chú ý hơn khi vận động hoặc thời tiết nóng và điều chỉnh theo tình trạng của từng người.
Đồng thời, cần tránh hai thái cực: để cơ thể thiếu nước kéo dài và cố uống quá nhiều nước với suy nghĩ càng nhiều càng tốt.
Đối với người có bệnh lý, đang điều trị hoặc đã được yêu cầu kiểm soát lượng dịch, hướng dẫn của bác sĩ và nhân viên y tế cần được ưu tiên.
Khi cần hỗ trợ y tế, nên chủ động tìm phương án phù hợp
Việc duy trì thói quen uống nước hợp lý là một phần trong chăm sóc sức khỏe hằng ngày. Tuy nhiên, khi cơ thể xuất hiện những biểu hiện bất thường, đặc biệt ở người lớn tuổi, người đang điều trị bệnh hoặc người có khả năng vận động hạn chế, gia đình không nên chỉ dựa vào các biện pháp chăm sóc tại nhà.
Tùy vào tình trạng thực tế, người bệnh có thể cần được thăm khám, theo dõi hoặc hỗ trợ di chuyển đến cơ sở y tế phù hợp. Trong những trường hợp việc tự di chuyển gặp khó khăn, việc chủ động chuẩn bị phương án hỗ trợ sẽ giúp gia đình thuận tiện hơn trong quá trình đưa người bệnh đi thăm khám hoặc tiếp tục chăm sóc.
Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc tiếp nhận thông tin và hỗ trợ các nhu cầu y tế phù hợp của cá nhân, gia đình. Khi cần, người nhà có thể liên hệ để trao đổi tình trạng và nhu cầu thực tế, từ đó lựa chọn phương án hỗ trợ phù hợp.
Lưu ý: Nội dung mang tính cung cấp thông tin sức khỏe chung, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị của nhân viên y tế.
TRUNG TÂM CẤP CỨU TOÀN QUỐC
Hotline: 0704 115 115 | 0995 114 115
Y tế sự kiện: 082 8899 115 | 085 2288 115
Website:
Địa chỉ: 03 Đường 35A Trịnh Quang Nghị, Phường Bình Đông, TP. Hồ Chí Minh
Zalo: https://zalo.me/3105407123098382136
Email: 115toanquoc@gmail.com
Facebook: https://web.facebook.com/trungtamcapcuutoanquoc
Khu vực hoạt động: Toàn quốc
