Trong cuộc sống hiện đại, nhiều hoạt động hằng ngày gắn liền với việc ngồi lâu: làm việc trước máy tính, học tập, lái xe, sử dụng điện thoại hoặc giải trí tại nhà. Khi lịch trình trở nên bận rộn, thời gian dành cho vận động đôi khi bị thu hẹp mà chúng ta không nhận ra.
Tập thể dục và duy trì hoạt động thể chất phù hợp là một trong những yếu tố thường được nhắc đến khi xây dựng lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, vận động không đồng nghĩa với việc mỗi người đều phải thực hiện những bài tập cường độ cao hay theo cùng một chương trình. Độ tuổi, thể trạng, công việc, thói quen sinh hoạt và tình trạng sức khỏe của mỗi người khác nhau, vì vậy cách vận động cũng cần được lựa chọn phù hợp.
Tập thể dục là gì?
Tập thể dục có thể hiểu là những hoạt động vận động cơ thể được thực hiện có chủ đích nhằm duy trì hoặc cải thiện một số khía cạnh của thể lực và khả năng vận động.
Hình thức tập luyện rất đa dạng. Có người lựa chọn đi bộ, chạy bộ hoặc đạp xe; người khác thích bơi lội, yoga, tập thể lực hoặc các môn thể thao. Với người thường xuyên làm việc tại bàn, những khoảng nghỉ để đứng dậy, đi lại hoặc thực hiện một số động tác vận động nhẹ cũng giúp giảm thời gian ngồi liên tục.
Điều đáng quan tâm không chỉ là lựa chọn môn tập nào mà còn là mức độ phù hợp với từng cá nhân.
Vì sao nên duy trì vận động?
Cơ thể con người cần vận động trong quá trình sinh hoạt hằng ngày. Khi dành quá nhiều thời gian ngồi một chỗ và ít thay đổi tư thế, một số người có thể cảm thấy căng mỏi cổ, vai, lưng hoặc chân, đặc biệt sau những khoảng thời gian làm việc kéo dài.
Duy trì hoạt động thể chất phù hợp có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe thể chất, khả năng vận động và thể lực. Việc dành thời gian vận động cũng có thể trở thành một cách thay đổi không gian sau nhiều giờ học tập hoặc làm việc.
Tuy nhiên, lợi ích và khả năng đáp ứng với hoạt động thể chất có thể khác nhau ở từng người. Không nên xem tập thể dục là phương pháp thay thế việc thăm khám hoặc điều trị khi đang có vấn đề sức khỏe cần được đánh giá chuyên môn.
Không phải tập càng nhiều càng tốt
Một quan niệm dễ gặp là tập càng lâu hoặc càng nặng thì càng tốt. Trên thực tế, mức độ vận động cần được cân nhắc dựa trên thể trạng và khả năng của mỗi người.
Đặc biệt với người ít vận động trong thời gian dài, việc đột ngột thực hiện những bài tập có cường độ cao có thể khiến cơ thể khó thích nghi. Thay vì cố gắng đạt cường độ lớn ngay từ đầu, có thể bắt đầu ở mức phù hợp rồi điều chỉnh dần dựa trên khả năng đáp ứng của cơ thể.
Trong quá trình vận động, cảm giác mệt nhẹ có thể xuất hiện tùy vào bài tập và thể trạng. Tuy nhiên, nếu xuất hiện những biểu hiện bất thường hoặc khiến người tập lo lắng, nên ngừng hoạt động và cân nhắc được nhân viên y tế hoặc cơ sở y tế đánh giá phù hợp với tình trạng thực tế.
Lựa chọn hình thức tập luyện phù hợp
Không có một hình thức tập luyện duy nhất phù hợp với tất cả mọi người. Điều quan trọng là lựa chọn hoạt động có thể thực hiện tương đối đều đặn và phù hợp với điều kiện cá nhân.
Người mới bắt đầu có thể cân nhắc những hoạt động quen thuộc như đi bộ hoặc các bài vận động nhẹ. Người đã có nền tảng thể lực có thể lựa chọn thêm các hình thức khác tùy theo nhu cầu và khả năng.
Với người làm công việc văn phòng, ngoài thời gian tập luyện riêng, việc giảm thời gian ngồi liên tục cũng đáng được chú ý. Đứng dậy đi lại, thay đổi tư thế hoặc vận động nhẹ trong giờ nghỉ là những cách tương đối đơn giản để đưa thêm chuyển động vào ngày làm việc.
Người lớn tuổi, người đang có bệnh lý, đang phục hồi sau chấn thương hoặc có những hạn chế về vận động nên cân nhắc trao đổi với nhân viên y tế trước khi bắt đầu hoặc thay đổi đáng kể chương trình tập luyện.
Khởi động và kết thúc buổi tập phù hợp
Trước khi bước vào phần vận động chính, có thể dành một khoảng thời gian để cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang vận động. Nội dung khởi động nên được lựa chọn theo loại hình tập luyện và khả năng của người tập.
Tương tự, sau khi hoàn thành bài tập, có thể giảm cường độ từ từ thay vì dừng đột ngột sau hoạt động gắng sức.
Trang phục, giày dép, môi trường tập luyện, thời tiết và khả năng bổ sung nước cũng là những yếu tố nên được lưu ý. Với hoạt động ngoài trời, cần cân nhắc điều kiện thời tiết thực tế, đặc biệt trong những thời điểm nắng nóng.
Lắng nghe cơ thể trong quá trình tập luyện
Mỗi ngày, tình trạng cơ thể có thể khác nhau. Một bài tập phù hợp vào ngày này chưa chắc cần được thực hiện với cùng cường độ vào ngày khác.
Khi đang mệt, thiếu ngủ hoặc cảm thấy cơ thể không thoải mái, người tập có thể cần điều chỉnh cường độ hoặc thời gian vận động. Việc cố gắng hoàn thành bài tập bằng mọi giá không phải lúc nào cũng phù hợp.
Đặc biệt, nếu trong hoặc sau khi vận động xuất hiện những dấu hiệu bất thường như đau ngực, khó thở rõ rệt, choáng váng, ngất, đau dữ dội hoặc các biểu hiện khác khiến người tập lo ngại, cần dừng vận động và tìm kiếm hỗ trợ y tế phù hợp với tình trạng thực tế.
Tập thể dục và nghỉ ngơi cần đi cùng nhau
Vận động là một phần của chăm sóc sức khỏe, nhưng cơ thể cũng cần thời gian nghỉ ngơi phù hợp. Tập luyện liên tục trong khi cơ thể chưa có thời gian phục hồi có thể gây cảm giác mệt mỏi hoặc ảnh hưởng đến khả năng duy trì lịch tập.
Do đó, thay vì chỉ quan tâm đến số buổi tập, mỗi người có thể chú ý đồng thời đến giấc ngủ, thời gian nghỉ, dinh dưỡng, sinh hoạt và cảm nhận của cơ thể.
Một lịch vận động phù hợp là lịch có thể duy trì trong đời sống thực tế mà không khiến việc tập luyện trở thành áp lực quá lớn.
Biến vận động thành một phần của sinh hoạt hằng ngày
Không phải ai cũng có điều kiện dành một khoảng thời gian dài cho việc tập luyện. Trong trường hợp đó, có thể tìm cách tăng hoạt động thể chất thông qua những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt.
Đi bộ trong những quãng đường phù hợp, đứng dậy sau thời gian ngồi lâu, đi lại trong giờ nghỉ hoặc dành một khoảng thời gian nhất định trong ngày cho hoạt động yêu thích đều là những cách có thể cân nhắc.
Quan trọng hơn việc cố gắng thay đổi quá nhiều trong thời gian ngắn là xây dựng một thói quen phù hợp với lịch sinh hoạt và khả năng cá nhân.
Chủ động chăm sóc sức khỏe trong quá trình vận động
Tập thể dục có thể là một phần của lối sống chủ động, nhưng an toàn trong quá trình vận động cũng cần được quan tâm. Với các hoạt động thể thao, giải chạy, chương trình tập luyện tập trung hoặc sự kiện có đông người tham gia, việc xây dựng phương án hỗ trợ y tế có thể được cân nhắc tùy theo quy mô, tính chất hoạt động và các yếu tố nguy cơ thực tế.
Khi có sự cố sức khỏe hoặc chấn thương trong quá trình vận động, cách hỗ trợ cần phụ thuộc vào tình trạng của từng người và đánh giá chuyên môn. Không nên tự ý thực hiện các biện pháp can thiệp khi chưa hiểu rõ tình trạng, đặc biệt đối với những trường hợp có biểu hiện nghiêm trọng.
Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc – hỗ trợ y tế theo nhu cầu thực tế
Chăm sóc sức khỏe không chỉ nằm ở những tình huống cần hỗ trợ y tế mà còn bắt đầu từ những lựa chọn trong sinh hoạt hằng ngày. Duy trì vận động, nghỉ ngơi phù hợp và chú ý đến những thay đổi của cơ thể là những điều mỗi người có thể chủ động thực hiện.
Khi phát sinh nhu cầu hỗ trợ, Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc cung cấp một số dịch vụ như hỗ trợ cấp cứu, vận chuyển người bệnh, chuyển viện và vận chuyển đường dài, trực y tế sự kiện, chăm sóc người bệnh tại nhà và cho thuê thiết bị y tế.
Việc bố trí nhân sự, phương tiện hoặc hình thức hỗ trợ sẽ phụ thuộc vào nhu cầu, tình trạng thực tế và đánh giá phù hợp trong từng trường hợp.
Đối với các hoạt động thể thao, giải chạy, chương trình cộng đồng hoặc sự kiện đông người, đơn vị tổ chức cũng có thể chủ động trao đổi để xây dựng phương án trực y tế sự kiện phù hợp với tính chất và quy mô chương trình.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính tham khảo và cung cấp thông tin chung về thói quen vận động. Nhu cầu và mức độ tập luyện phù hợp có thể khác nhau tùy độ tuổi, thể trạng và tình trạng sức khỏe. Người có bệnh lý, chấn thương hoặc vấn đề sức khỏe cụ thể nên tham khảo ý kiến của nhân viên y tế phù hợp trước khi thay đổi đáng kể chế độ vận động.
TRUNG TÂM CẤP CỨU TOÀN QUỐC
Hotline: 0704 115 115 | 0995 114 115
Y tế sự kiện: 082 8899 115 | 085 2288 115
Website:
Địa chỉ: 03 Đường 35A Trịnh Quang Nghị, Phường Bình Đông, TP. Hồ Chí Minh
