Rượu Bia Ảnh Hưởng Sức Khỏe Thế Nào? Những Bệnh Lý Và Nguy Hiểm Không Nên Chủ Quan
Rượu bia thường xuất hiện trong những buổi gặp gỡ, liên hoan hay những dịp đặc biệt. Điều đáng quan tâm không phải là phán xét một cuộc vui, mà là hiểu cơ thể có thể bị ảnh hưởng như thế nào để mỗi người biết cách bảo vệ mình và những người xung quanh.
Tác động của rượu bia không chỉ dừng lại ở cảm giác say, đau đầu hay mệt mỏi vào ngày hôm sau. Uống nhiều trong một lần có thể dẫn đến ngộ độc rượu, suy giảm ý thức, tai nạn và chấn thương. Trong khi đó, sử dụng rượu bia kéo dài có liên quan đến nhiều bệnh lý ở gan, tim mạch, thần kinh, tiêu hóa và làm tăng nguy cơ mắc một số loại ung thư.
Vì vậy, bên cạnh việc biết những điều nên và không nên làm khi say, nhận biết các ảnh hưởng lâu dài của rượu bia cũng rất quan trọng.
Rượu bia tác động đến cơ thể như thế nào?
Sau khi uống, ethanol được hấp thu vào máu và tác động đến nhiều cơ quan, đặc biệt là hệ thần kinh trung ương.
Khi nồng độ cồn tăng, người uống có thể giảm khả năng tập trung, phản ứng chậm, mất phối hợp vận động, giảm khả năng phán đoán và buồn ngủ. Ở mức độ nặng hơn, người bệnh có thể nôn nhiều, lú lẫn, giảm ý thức, co giật hoặc xuất hiện bất thường về hô hấp.
Mức độ ảnh hưởng không giống nhau ở tất cả mọi người. Lượng uống, tốc độ uống, thể trạng, thức ăn, thuốc đang sử dụng và nhiều yếu tố khác đều có thể tác động đến phản ứng của cơ thể.
Đáng chú ý, những ảnh hưởng của rượu bia không chỉ xảy ra trong vài giờ sau cuộc nhậu.
Những bệnh lý nào có liên quan đến việc sử dụng rượu bia?
1. Bệnh gan do rượu
Gan là một trong những cơ quan chịu ảnh hưởng rõ rệt vì đây là nơi chuyển hóa phần lớn lượng cồn đi vào cơ thể.
Sử dụng rượu bia kéo dài có thể liên quan đến quá trình từ gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan do rượu cho đến xơ hóa và xơ gan.
Ở giai đoạn đầu, bệnh gan có thể chưa tạo ra triệu chứng rõ ràng. Khi tổn thương tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện mệt mỏi, chán ăn, vàng da, vàng mắt, phù hoặc bụng to do tích tụ dịch.
Xơ gan cũng làm tăng nguy cơ nhiều biến chứng nghiêm trọng, vì vậy người thường xuyên sử dụng rượu bia không nên đợi đến khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt mới quan tâm đến sức khỏe gan.
2. Viêm tụy
Rượu là một trong những yếu tố có liên quan đến viêm tụy cấp và viêm tụy mạn.
Viêm tụy cấp có thể gây đau bụng trên dữ dội, đôi khi lan ra sau lưng, kèm buồn nôn và nôn. Đây không phải tình trạng nên tự xử trí tại nhà nếu triệu chứng nghiêm trọng.
Khi tụy bị tổn thương kéo dài, chức năng tiêu hóa và điều hòa đường huyết cũng có thể bị ảnh hưởng.
3. Các vấn đề tim mạch
Uống nhiều rượu bia có thể tác động đến hệ tim mạch theo nhiều cách.
Việc sử dụng rượu kéo dài hoặc ở mức cao có liên quan đến tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và bệnh cơ tim. Một số kiểu uống lượng lớn trong thời gian ngắn cũng có thể làm xuất hiện rối loạn nhịp ở người trước đó không nhận thấy bệnh tim.
Đây cũng là lý do không nên nhìn rượu bia đơn thuần dưới góc độ “say hay không say”. Những tác động bên trong cơ thể có thể phức tạp hơn cảm giác mà người uống tự nhận thấy.
4. Ảnh hưởng đến não và hệ thần kinh
Rượu tác động trực tiếp lên hoạt động của não.
Trong thời gian đang uống, điều này thể hiện qua phản ứng chậm, nói không rõ, mất thăng bằng và suy giảm khả năng đưa ra quyết định.
Khi sử dụng rượu kéo dài, người uống nhiều có thể gặp các vấn đề liên quan đến trí nhớ, nhận thức và hệ thần kinh ngoại biên. Ở người lệ thuộc rượu, việc ngừng rượu đột ngột còn có thể gây hội chứng cai, trong trường hợp nặng có thể xuất hiện co giật hoặc mê sảng và cần được đánh giá y tế.
5. Các bệnh lý đường tiêu hóa
Rượu bia có thể kích thích đường tiêu hóa và liên quan đến các vấn đề như viêm niêm mạc dạ dày, khó chịu vùng thượng vị, buồn nôn và nôn.
Đặc biệt khi người uống đã giảm ý thức, nôn ói còn tạo thêm nguy cơ sặc chất nôn vào đường thở.
Vì vậy, một người say nhiều và liên tục nôn không nên đơn giản được bỏ lại một mình để “ngủ cho tỉnh”.
6. Rượu bia và nguy cơ ung thư
Đây là ảnh hưởng dài hạn thường ít được chú ý hơn.
Đồ uống có cồn được xác định có liên quan đến nguy cơ của nhiều loại ung thư, bao gồm ung thư khoang miệng, họng, thanh quản, thực quản, gan, đại trực tràng và ung thư vú ở phụ nữ.
Nguy cơ chịu ảnh hưởng bởi mức độ và thời gian sử dụng rượu bia cùng nhiều yếu tố sức khỏe khác. Vì vậy, không nên hiểu rằng chỉ những người đã “nghiện rượu” mới cần quan tâm đến ảnh hưởng lâu dài của đồ uống có cồn.
Uống rượu bia có gây đột quỵ không?
Đây là vấn đề cần diễn đạt chính xác.
Uống nhiều rượu có liên quan đến một số yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ, chẳng hạn tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim. Tuy nhiên, trên phương diện cấp cứu, một vấn đề đặc biệt đáng lưu ý là dấu hiệu đột quỵ có thể bị nhầm với biểu hiện say rượu.
Một người sau cuộc nhậu nói khó, đi không vững hoặc phản ứng chậm rất dễ khiến người xung quanh nghĩ:
“Chắc say quá thôi.”
Nhưng nếu xuất hiện đột ngột:
- Méo mặt
- Yếu hoặc tê một bên tay, chân
- Nói khó hoặc không hiểu lời nói
- Mất thăng bằng bất thường
- Rối loạn ý thức không giải thích được
cần nghĩ đến khả năng có tình trạng thần kinh cấp tính và tìm hỗ trợ y tế ngay.
Đừng để việc người bệnh vừa uống rượu bia trở thành lý do bỏ qua một dấu hiệu cấp cứu.
Tai nạn sau khi uống rượu bia – nguy hiểm không chỉ đến từ cơ thể
Bên cạnh bệnh lý, một trong những nguy cơ trực tiếp nhất sau khi uống rượu bia là tai nạn và chấn thương.
Rượu có thể ảnh hưởng đến phản xạ, khả năng quan sát, phối hợp vận động và phán đoán. Một người vẫn có thể nói chuyện bình thường và cảm thấy “mình còn tỉnh”, nhưng điều đó không đồng nghĩa khả năng điều khiển phương tiện đã an toàn.
Vì vậy, sau khi đã uống rượu bia:
Không tự lái xe và không để người đã uống rượu bia lái xe.
Nếu xảy ra té ngã hoặc tai nạn, cũng không nên mặc định tình trạng lơ mơ, nôn ói hoặc mất ý thức hoàn toàn do say. Đặc biệt sau va đập vùng đầu, những biểu hiện này có thể liên quan đến chấn thương và cần được đánh giá phù hợp.
Những điều không nên làm khi người thân đang say
Một số cách “giải rượu” quen thuộc thực tế không làm cồn biến mất khỏi cơ thể nhanh chóng.
- Không cố cho uống cà phê để “hết say”: caffeine có thể làm người uống cảm thấy tỉnh hơn nhưng không làm cơ thể chuyển hóa cồn ngay lập tức.
- Không ép tắm nước lạnh: đây không phải phương pháp xử trí ngộ độc rượu và người đang mất thăng bằng còn có nguy cơ té ngã.
- Không ép ăn hoặc uống khi đang lơ mơ, khó nuốt: có thể làm tăng nguy cơ sặc.
- Không ép đi lại, vận động để “giã rượu”: khả năng giữ thăng bằng có thể đã suy giảm.
- Không để người say nhiều hoặc giảm ý thức ở một mình.
- Không mặc định ngủ một giấc sẽ hết: khó đánh thức là một dấu hiệu đáng chú ý chứ không đơn thuần là “ngủ say”.
Nên làm gì khi người thân đã uống nhiều rượu bia?
Điều quan trọng nhất không phải cố làm người đó tỉnh thật nhanh mà là giữ họ an toàn và theo dõi những thay đổi bất thường.
Hãy ngừng cho uống thêm rượu bia, đưa người đó đến khu vực an toàn và có người tỉnh táo ở bên nếu họ đang say nhiều.
Theo dõi:
- Mức độ tỉnh táo
- Khả năng trả lời
- Nhịp thở
- Tình trạng nôn ói
- Khả năng đi lại
- Dấu hiệu chấn thương
- Các biểu hiện thần kinh bất thường
Nếu người bệnh bất tỉnh nhưng vẫn thở bình thường và không nghi ngờ chấn thương cột sống, có thể đặt ở tư thế hồi phục trong lúc chờ hỗ trợ.
Nếu không thở bình thường, cần gọi cấp cứu và tiến hành hồi sức tim phổi nếu người hỗ trợ có kỹ năng phù hợp.
Khi nào cần tìm hỗ trợ y tế ngay?
Không phải bất kỳ người nào say rượu cũng cần xe cấp cứu. Tuy nhiên, cần cảnh giác nếu xuất hiện:
- Khó hoặc không thể đánh thức
- Thở chậm, không đều hoặc khó thở
- Co giật
- Nôn nhiều kèm giảm ý thức
- Da hoặc môi tím tái
- Méo mặt, yếu một bên người hoặc nói khó bất thường
- Té ngã, tai nạn hoặc va đập mạnh
- Nghi ngờ chấn thương đầu
- Chảy máu nhiều
- Đau ngực, khó thở hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh
Trong những tình huống này, đừng chờ người bệnh “tỉnh rượu” rồi mới quyết định có cần hỗ trợ hay không.
Cuộc vui khép lại – an toàn vẫn cần tiếp nối
Rượu bia có thể ảnh hưởng đến sức khỏe theo cả hai hướng: nguy cơ tức thời như ngộ độc, tai nạn, té ngã, sặc và giảm ý thức; đồng thời liên quan đến các vấn đề lâu dài ở gan, tụy, tim mạch, hệ thần kinh, tiêu hóa và nguy cơ một số loại ung thư.
Điều cần thiết không phải là phán xét một cuộc vui, mà là biết giới hạn, chủ động phương án trở về an toàn và nhận ra khi một biểu hiện đã vượt khỏi tình trạng say thông thường.
Khi người bệnh có biểu hiện bất thường sau khi sử dụng rượu bia, gặp tai nạn, chấn thương, suy giảm ý thức hoặc cần hỗ trợ vận chuyển đến cơ sở y tế, Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc hỗ trợ cấp cứu và vận chuyển người bệnh khi cần thiết.
Vui hết mình – về nhà an toàn. Sau cuộc vui, một chút để ý cũng rất quan trọng.
TRUNG TÂM CẤP CỨU TOÀN QUỐC
Hotline: 0704 115 115 | 0995 114 115
Y tế sự kiện: 082 8899 115 | 085 2288 115
Website:
Địa chỉ: 03 Đường 35A Trịnh Quang Nghị, Phường Bình Đông, TP. Hồ Chí Minh
Zalo: https://zalo.me/3105407123098382136
Email: 115toanquoc@gmail.com
Facebook: https://web.facebook.com/trungtamcapcuutoanquoc
Khu vực hoạt động: Toàn quốc
