Khi một người thân bị bệnh, vừa xuất viện hoặc gặp hạn chế trong sinh hoạt, gia đình thường cố gắng tự chăm sóc tại nhà.
Ban đầu, công việc có thể chỉ là chuẩn bị thức ăn, nhắc uống thuốc hoặc hỗ trợ đi lại. Tuy nhiên, nếu quá trình chăm sóc kéo dài, người chăm chính có thể phải thường xuyên thức đêm, hỗ trợ vệ sinh cá nhân, thay đổi tư thế, chuẩn bị bữa ăn, theo dõi triệu chứng và đồng thời duy trì công việc, gia đình của chính mình.
Trong hoàn cảnh đó, người chăm bệnh cũng cần được nghỉ ngơi.
Điều này không đồng nghĩa với việc giảm trách nhiệm với người bệnh. Ngược lại, duy trì sức khỏe của người chăm sóc là một phần quan trọng để việc chăm sóc có thể tiếp tục ổn định trong thời gian dài.
Vì sao người chăm bệnh dễ bị quá tải?
Chăm sóc một người đang yếu hoặc hạn chế vận động có thể đòi hỏi sự hiện diện gần như liên tục.
Người chăm có thể phải thức giấc nhiều lần vào ban đêm, hỗ trợ người bệnh thay đổi tư thế, đưa đi vệ sinh, chuẩn bị thức ăn, nhắc dùng thuốc hoặc theo dõi các biểu hiện bất thường.
Nếu tình trạng này kéo dài, người chăm có thể thiếu ngủ, mệt mỏi, giảm tập trung hoặc khó sắp xếp thời gian cho công việc và sinh hoạt cá nhân.
Đặc biệt, khi chỉ có một người đảm nhận gần như toàn bộ việc chăm sóc, áp lực thường tăng lên rõ rệt.
Nghỉ ngơi không có nghĩa là bỏ mặc người bệnh
Một số người thân cảm thấy áy náy khi cần nghỉ hoặc nhờ người khác hỗ trợ.
Tuy nhiên, việc chăm sóc hiệu quả không nhất thiết phải do một người thực hiện liên tục.
Gia đình có thể phân chia thời gian chăm sóc giữa các thành viên hoặc cân nhắc thêm người hỗ trợ khi cần thiết.
Một khoảng thời gian nghỉ ngơi phù hợp giúp người chăm có thể ngủ đủ hơn, giải quyết công việc cá nhân và phục hồi thể lực trước khi tiếp tục chăm sóc người thân.
Khi nào gia đình có thể cân nhắc dịch vụ chăm sóc tại nhà?
Dịch vụ chăm sóc tại nhà có thể được cân nhắc khi người bệnh vẫn cần người hỗ trợ trong sinh hoạt nhưng gia đình không thể có mặt liên tục.
Ví dụ, người bệnh có thể cần hỗ trợ khi ăn uống, vệ sinh cá nhân, thay đổi tư thế, đi lại hoặc thực hiện một số sinh hoạt hằng ngày.
Một số gia đình cũng cần người hỗ trợ trong những khoảng thời gian nhất định như ban ngày, ban đêm hoặc khi người chăm chính cần đi làm, nghỉ ngơi hay giải quyết công việc.
Nhu cầu chăm sóc của mỗi người bệnh khác nhau. Vì vậy, trước khi bố trí người chăm, gia đình nên cung cấp thông tin rõ về khả năng vận động, mức độ tự chăm sóc, tình trạng nhận thức, các yêu cầu sinh hoạt và hướng dẫn đã được nhân viên y tế đưa ra.
Người chăm sóc tại nhà có thay thế bác sĩ hay điều dưỡng không?
Không.
Hỗ trợ chăm sóc sinh hoạt tại nhà và chăm sóc y tế chuyên môn là hai phạm vi khác nhau.
Nếu người bệnh cần thực hiện thủ thuật, theo dõi chuyên môn, chăm sóc vết thương, sử dụng thiết bị y tế hoặc có yêu cầu điều trị cụ thể, gia đình nên trao đổi với bác sĩ, điều dưỡng hoặc đơn vị y tế có chuyên môn phù hợp.
Người hỗ trợ chăm sóc tại nhà không nên tự ý thay đổi thuốc, tăng giảm liều hoặc thực hiện các can thiệp y tế ngoài phạm vi được hướng dẫn.
Gia đình nên chuẩn bị thông tin gì trước khi bố trí người chăm?
Trước khi trao đổi về dịch vụ chăm sóc tại nhà, gia đình nên xác định rõ tình trạng hiện tại của người bệnh.
Cần lưu ý khả năng tự ngồi, đứng, đi lại, ăn uống, vệ sinh cá nhân, mức độ tỉnh táo, thời gian cần hỗ trợ trong ngày và những hướng dẫn chăm sóc đang được áp dụng.
Nếu người bệnh đang dùng thuốc, có bệnh nền hoặc vừa xuất viện, gia đình cũng nên chuẩn bị sẵn các thông tin liên quan để người hỗ trợ hiểu rõ nhu cầu thực tế.
Khi nào không nên chỉ tiếp tục chăm sóc tại nhà?
Chăm sóc tại nhà phù hợp với nhiều trường hợp, nhưng không phải mọi thay đổi về sức khỏe đều có thể tiếp tục theo dõi tại nhà.
Nếu người bệnh xuất hiện khó thở rõ, đau ngực, giảm ý thức, co giật, méo miệng, yếu một bên cơ thể, nói khó, chảy máu nhiều hoặc tình trạng xấu đi nhanh, gia đình nên tìm hỗ trợ y tế khẩn cấp thay vì chỉ tăng cường người chăm tại nhà.
Tương tự, nếu người bệnh có triệu chứng mới xuất hiện hoặc thay đổi rõ so với trạng thái trước đó, nên trao đổi với nhân viên y tế để được đánh giá phù hợp.
Chăm sóc người bệnh là một quá trình cần được chia sẻ
Trong nhiều gia đình, người chăm chính thường cố gắng tự mình đảm nhận mọi việc.
Tuy nhiên, chăm sóc kéo dài sẽ bền vững hơn khi trách nhiệm được chia sẻ hợp lý.
Việc có thêm người hỗ trợ không chỉ giúp người bệnh được chăm sóc liên tục mà còn tạo điều kiện để người thân có thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe và duy trì công việc, sinh hoạt cá nhân.
Khi người chăm khỏe hơn, việc đồng hành với người bệnh cũng có thể được duy trì ổn định hơn.
Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc hỗ trợ trao đổi nhu cầu chăm sóc tại nhà
Khi gia đình cần thêm người hỗ trợ chăm sóc người bệnh tại nhà, có thể liên hệ Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc để trao đổi về tình trạng người bệnh, thời gian cần hỗ trợ và nhu cầu chăm sóc thực tế.
Lưu ý: Nội dung nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế đánh giá, chẩn đoán hoặc hướng dẫn của bác sĩ và nhân viên y tế. Phạm vi chăm sóc tại nhà cần được lựa chọn phù hợp với tình trạng và nhu cầu thực tế của từng người bệnh.
TRUNG TÂM CẤP CỨU TOÀN QUỐC
Hotline: 0704 115 115 | 0995 114 115
Y tế sự kiện: 082 8899 115 | 085 2288 115
Website:
Địa chỉ: 03 Đường 35A Trịnh Quang Nghị, Phường Bình Đông, TP. Hồ Chí Minh
Zalo: https://zalo.me/3105407123098382136
Email: 115toanquoc@gmail.com
Facebook: https://web.facebook.com/trungtamcapcuutoanquoc
Khu vực hoạt động: Toàn quốc
