Vì sao giấc ngủ quan trọng?
Ngủ là một nhu cầu sinh lý bình thường của cơ thể. Trong khi ngủ, nhiều quá trình liên quan đến hoạt động của não bộ và cơ thể vẫn tiếp tục diễn ra.
Giấc ngủ phù hợp có vai trò đối với nhiều chức năng như khả năng tập trung, ghi nhớ, tâm trạng và hoạt động thể chất. Vì vậy, một đêm ngủ không tốt đôi khi có thể khiến chúng ta cảm thấy mệt mỏi, khó tập trung hoặc thiếu tỉnh táo vào ngày hôm sau.
Tuy nhiên, chất lượng giấc ngủ của mỗi người có thể thay đổi theo từng thời điểm và chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Không nên chỉ dựa vào một vài đêm ngủ kém để tự kết luận rằng bản thân đang mắc một vấn đề sức khỏe.
Có phải ai cũng cần ngủ một số giờ giống nhau?
Không hoàn toàn.
Nhu cầu ngủ thay đổi theo độ tuổi và từng cá nhân. Trẻ em và thanh thiếu niên thường có nhu cầu ngủ khác người trưởng thành, trong khi thói quen và tình trạng sức khỏe cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào một con số, cần nhìn rộng hơn vào thời lượng, chất lượng, tính đều đặn của giấc ngủ và trạng thái của cơ thể khi thức dậy.
Một người ngủ đủ thời gian nhưng thường xuyên thức giấc hoặc cảm thấy không được nghỉ ngơi vẫn có thể cần xem xét lại thói quen ngủ và những yếu tố ảnh hưởng.
Những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ?
Giấc ngủ có thể bị tác động bởi nhiều yếu tố trong sinh hoạt hằng ngày.
Sử dụng thiết bị điện tử vào buổi tối
Điện thoại, máy tính bảng hoặc máy tính có thể khiến chúng ta kéo dài thời gian thức. Nội dung kích thích và ánh sáng vào buổi tối cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình chuẩn bị cho giấc ngủ.
Caffeine
Caffeine có trong cà phê, trà và một số loại đồ uống. Tác động của caffeine khác nhau giữa mỗi người, nhưng sử dụng vào cuối ngày có thể khiến một số người khó đi vào giấc ngủ hơn.
Lịch sinh hoạt thay đổi thường xuyên
Đi ngủ và thức dậy vào những thời điểm rất khác nhau giữa các ngày có thể khiến việc duy trì một lịch ngủ ổn định trở nên khó khăn.
Môi trường ngủ
Ánh sáng, tiếng ồn, nhiệt độ và mức độ thoải mái của phòng ngủ đều có thể tác động đến trải nghiệm nghỉ ngơi.
Ngoài ra, công việc theo ca, căng thẳng, việc chăm sóc người thân, thay đổi môi trường sống, một số vấn đề sức khỏe hoặc thuốc đang sử dụng cũng có thể liên quan đến những thay đổi của giấc ngủ.
Một giấc ngủ không tốt có thể biểu hiện như thế nào?
Không phải lúc nào vấn đề về giấc ngủ cũng biểu hiện bằng việc “không ngủ được”.
Một số người có thể gặp:
- Khó đi vào giấc ngủ.
- Thức giấc nhiều lần trong đêm.
- Thức dậy sớm hơn dự định và khó ngủ lại.
- Cảm giác chưa được nghỉ ngơi sau khi thức dậy.
- Buồn ngủ hoặc mệt mỏi vào ban ngày.
- Khó tập trung trong học tập hoặc công việc.
Những biểu hiện này có thể xuất hiện tạm thời do nhiều nguyên nhân. Điều đáng chú ý hơn là khi chúng kéo dài, thường xuyên tái diễn hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động hằng ngày.
Làm thế nào để xây dựng thói quen ngủ phù hợp hơn?
Không có một phương pháp duy nhất bảo đảm mọi người đều ngủ ngon. Tuy nhiên, một số thói quen có thể giúp tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc nghỉ ngơi.
Duy trì lịch ngủ tương đối ổn định
Cố gắng đi ngủ và thức dậy vào những thời điểm tương đối nhất quán giữa các ngày, kể cả khi lịch sinh hoạt cho phép ngủ muộn hơn.
Tạo khoảng thời gian thư giãn trước khi ngủ
Thay vì tiếp tục xử lý công việc đến sát giờ ngủ, có thể dành một khoảng thời gian để cơ thể chuyển dần sang trạng thái nghỉ ngơi.
Hạn chế thiết bị điện tử sát giờ ngủ
Giảm thời gian sử dụng điện thoại hoặc máy tính trước khi ngủ cũng giúp tránh việc vô tình kéo dài thời gian thức.
Chú ý caffeine vào cuối ngày
Nếu thường xuyên khó ngủ, có thể xem xét thời điểm sử dụng cà phê, trà và các sản phẩm chứa caffeine trong ngày.
Tạo môi trường ngủ phù hợp
Không gian tương đối tối, yên tĩnh, thoải mái và có nhiệt độ phù hợp thường thuận lợi hơn cho việc nghỉ ngơi.
Duy trì vận động
Hoạt động thể chất phù hợp trong ngày có thể là một phần của lối sống lành mạnh và hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, mỗi người nên lựa chọn hình thức và thời điểm vận động phù hợp với thể trạng của mình.
Có nên cố ngủ khi mãi không ngủ được?
Việc nằm trên giường và liên tục lo lắng rằng “mình phải ngủ ngay” đôi khi có thể khiến cảm giác căng thẳng tăng lên.
Nếu chưa buồn ngủ, có thể dành thời gian cho một hoạt động thư giãn nhẹ nhàng trong điều kiện ánh sáng phù hợp rồi trở lại giường khi cảm thấy buồn ngủ hơn.
Đồng thời, không nên tự ý sử dụng thuốc ngủ hoặc các sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ chỉ dựa trên lời giới thiệu nếu chưa hiểu rõ tình trạng và nguy cơ liên quan. Nếu vấn đề kéo dài, nên trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế phù hợp.
Khi nào những thay đổi về giấc ngủ cần được chú ý hơn?
Một vài đêm ngủ kém có thể xảy ra trong cuộc sống và không nhất thiết là dấu hiệu của bệnh.
Tuy nhiên, nên cân nhắc trao đổi với nhân viên y tế khi tình trạng khó ngủ hoặc chất lượng giấc ngủ kém kéo dài, ảnh hưởng đáng kể đến công việc và sinh hoạt; buồn ngủ ban ngày nhiều; hoặc người thân nhận thấy những biểu hiện bất thường trong lúc ngủ như ngáy rất lớn kèm những khoảng ngừng thở.
Đặc biệt, buồn ngủ khi đang lái xe hoặc vận hành máy móc là vấn đề cần được xem xét nghiêm túc. Khi cảm thấy buồn ngủ, không nên cố tiếp tục lái xe.
Khi vấn đề không còn chỉ là một đêm mất ngủ
Giấc ngủ là một phần của sức khỏe tổng thể. Vì vậy, khi một người xuất hiện những thay đổi rõ rệt về sức khỏe, đặc biệt ở người lớn tuổi, người đang điều trị bệnh hoặc người cần hỗ trợ trong sinh hoạt, gia đình không nên chỉ tập trung vào việc làm thế nào để người đó ngủ được.
Tùy tình trạng thực tế, người bệnh có thể cần được đánh giá tại cơ sở y tế hoặc cần hỗ trợ trong quá trình chăm sóc và di chuyển.
Trong những trường hợp gia đình cần tìm hiểu phương án hỗ trợ y tế hoặc hỗ trợ di chuyển phù hợp, có thể chủ động trao đổi trước về tình trạng và nhu cầu thực tế.
Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc tiếp nhận thông tin và hỗ trợ các nhu cầu phù hợp của cá nhân, gia đình. Việc lựa chọn phương án hỗ trợ cần căn cứ vào tình trạng thực tế của người bệnh và hướng dẫn chuyên môn khi cần thiết.
Chăm sóc giấc ngủ bắt đầu từ những thói quen hằng ngày
Không nhất thiết phải chờ đến khi mất ngủ mới bắt đầu quan tâm đến giấc ngủ.
Một lịch sinh hoạt tương đối ổn định, hạn chế những yếu tố gây cản trở giấc ngủ, duy trì vận động phù hợp và tạo môi trường nghỉ ngơi thoải mái là những thay đổi có thể bắt đầu từ cuộc sống hằng ngày.
Quan trọng hơn, hãy chú ý đến những thay đổi kéo dài của cơ thể. Nếu vấn đề về giấc ngủ thường xuyên tái diễn hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, việc trao đổi với nhân viên y tế sẽ phù hợp hơn so với tự chẩn đoán hoặc tự sử dụng thuốc.
Lưu ý: Nội dung mang tính cung cấp thông tin sức khỏe chung, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị của nhân viên y tế.
TRUNG TÂM CẤP CỨU TOÀN QUỐC
Hotline: 0704 115 115 | 0995 114 115
Y tế sự kiện: 082 8899 115 | 085 2288 115
Website:
Địa chỉ: 03 Đường 35A Trịnh Quang Nghị, Phường Bình Đông, TP. Hồ Chí Minh
Zalo: https://zalo.me/3105407123098382136
Email: 115toanquoc@gmail.com
Facebook: https://web.facebook.com/trungtamcapcuutoanquoc
Khu vực hoạt động: Toàn quốc
