Vì sao nhiều gia đình lựa chọn xe nhà khi chuyển viện?
Khi nhận thông tin người thân cần chuyển sang bệnh viện hoặc cơ sở y tế khác, một trong những câu hỏi đầu tiên của gia đình thường là: “Có thể đưa người bệnh đi bằng xe nhà không?”
Đây là lựa chọn dễ hiểu. Xe cá nhân giúp gia đình chủ động thời gian, quen thuộc và thuận tiện trong một số tình huống.
Nếu người bệnh tỉnh táo, tình trạng ổn định, có khả năng ngồi và di chuyển tương đối bình thường, đồng thời nhân viên y tế đánh giá không cần hỗ trợ đặc biệt trong quá trình vận chuyển, xe cá nhân có thể là một phương án được cân nhắc.
Tuy nhiên, “có xe để đi” và “phương tiện phù hợp với tình trạng người bệnh” là hai vấn đề khác nhau.
Trong chuyển viện, điều cần quan tâm không chỉ là đưa người bệnh từ điểm A đến điểm B, mà còn là người bệnh cần được vận chuyển trong tư thế nào, cần hỗ trợ gì và tình trạng có khả năng thay đổi trên đường hay không.
Chuyển viện không giống một chuyến đi thông thường
Người đang điều trị tại cơ sở y tế có thể có những nhu cầu rất khác so với một hành khách khỏe mạnh.
Tùy từng trường hợp, trước khi chuyển viện cần xem xét tình trạng hiện tại, dấu hiệu sinh tồn, thuốc đang sử dụng, nhu cầu oxy, các đường truyền hoặc thiết bị đang gắn với người bệnh và khả năng xuất hiện vấn đề trong quá trình vận chuyển. WHO đưa những yếu tố này vào danh sách kiểm tra dành cho chuyển người bệnh giữa các cơ sở y tế.
Vì vậy, việc lựa chọn phương tiện không nên chỉ dựa vào sự thuận tiện của gia đình.
Khi nào nên cân nhắc phương án khác thay vì xe nhà?
Không thể đưa ra một tiêu chí duy nhất áp dụng cho tất cả người bệnh. Tuy nhiên, gia đình nên trao đổi kỹ với nhân viên y tế và cân nhắc phương tiện phù hợp hơn khi có một hoặc nhiều yếu tố sau.
Người bệnh khó tự ngồi hoặc cần nằm
Một số người bệnh có thể mệt nhiều, hạn chế vận động hoặc không thể duy trì tư thế ngồi trong suốt hành trình. Việc lên xuống xe, thay đổi tư thế và di chuyển từ giường sang xe cũng cần được tính đến.
Người bệnh cần được theo dõi trong quá trình di chuyển
Nếu tình trạng có khả năng thay đổi hoặc nhân viên y tế xác định cần tiếp tục theo dõi trên đường, xe cá nhân thông thường có thể không đáp ứng được nhu cầu đó. Hướng dẫn của WHO về chuyển viện đề cập đến theo dõi liên tục trong quá trình vận chuyển đối với người bệnh cần mức hỗ trợ này.
Đang sử dụng oxy hoặc thiết bị hỗ trợ
Người đang sử dụng oxy, đường truyền, ống dẫn lưu hoặc những thiết bị y tế khác có thể cần chuẩn bị phương tiện, thiết bị và nhân sự phù hợp trước khi di chuyển. WHO cũng yêu cầu đội vận chuyển xác định nhu cầu thiết bị và lượng oxy cần thiết cho hành trình, kể cả dự phòng khi có chậm trễ.
Có chấn thương hoặc cần hạn chế thay đổi tư thế
Với một số chấn thương, đặc biệt khi có yêu cầu hạn chế vận động hoặc cố định, việc đưa người bệnh lên một chiếc xe thông thường có thể không phù hợp. Những trường hợp này cần tuân theo đánh giá và hướng dẫn của nhân viên y tế.
Quãng đường chuyển viện dài
Thời gian di chuyển càng kéo dài thì việc duy trì tư thế, theo dõi tình trạng và chuẩn bị cho những thay đổi có thể xảy ra trên đường càng đáng được cân nhắc.
Xe nhà có phải lúc nào cũng không phù hợp?
Không.
Không nên hiểu rằng cứ chuyển viện là bắt buộc phải sử dụng xe cấp cứu hoặc phương tiện vận chuyển y tế.
Điểm quan trọng là tình trạng và nhu cầu của người bệnh.
Một số hướng dẫn vận chuyển cũng phân biệt những người có thể đi bằng phương tiện riêng với những trường hợp không phù hợp để người thân tự vận chuyển; còn với chuyển viện cần xe cấp cứu, mức đáp ứng được xác định dựa trên nhu cầu chăm sóc của người bệnh.
Do đó, thay vì tự quyết định dựa trên cảm giác “người bệnh trông vẫn ổn”, gia đình nên hỏi nhân viên y tế đang trực tiếp chăm sóc người bệnh về khả năng di chuyển và những yêu cầu cần thiết trong hành trình.
Trước khi quyết định dùng xe nhà, gia đình nên kiểm tra điều gì?
Trước khi rời cơ sở y tế, gia đình có thể trao đổi với nhân viên y tế về một số vấn đề:
- Người bệnh có phù hợp để ngồi trong suốt hành trình không?
- Có cần nằm hoặc hạn chế thay đổi tư thế không?
- Có cần oxy, theo dõi hoặc thiết bị hỗ trợ trên đường không?
- Các đường truyền, ống hoặc thiết bị đang sử dụng cần được xử lý thế nào khi di chuyển?
- Cơ sở tiếp nhận đã được liên hệ hay chưa?
- Hồ sơ, kết quả xét nghiệm, hình ảnh và giấy tờ liên quan cần mang theo những gì?
Việc trao đổi và bàn giao thông tin giữa nơi chuyển đi, đội vận chuyển và nơi tiếp nhận là một phần quan trọng của quá trình chuyển viện. WHO nhấn mạnh việc chuẩn bị hồ sơ, thông tin lâm sàng và xác nhận cơ sở tiếp nhận trước khi vận chuyển.
Không nên tự thay đổi phương án chuyển viện khi người bệnh cần hỗ trợ đặc biệt
Nếu cơ sở y tế đã đánh giá người bệnh cần phương tiện vận chuyển có hỗ trợ y tế, gia đình không nên tự ý chuyển sang xe cá nhân chỉ vì muốn đi nhanh hơn hoặc thuận tiện hơn.
Trong một số trường hợp, quá trình chuyển viện có thể cần chuẩn bị người bệnh trước khi khởi hành, bố trí thiết bị, nhân sự và phương án xử trí nếu tình trạng thay đổi. WHO mô tả chuyển người bệnh là một giai đoạn có nguy cơ trong chăm sóc và khuyến nghị sử dụng quy trình chuẩn bị, kiểm tra và bàn giao rõ ràng.
Vì vậy, quyết định cuối cùng nên dựa trên đánh giá thực tế của người bệnh và hướng dẫn của nhân viên y tế, thay vì chỉ dựa vào loại xe gia đình đang có.
Chủ động chuẩn bị phương án hỗ trợ khi cần chuyển viện
Khi người bệnh cần chuyển sang một cơ sở y tế khác, gia đình thường phải xử lý nhiều việc trong thời gian ngắn: chuẩn bị hồ sơ, đồ dùng cá nhân, liên hệ nơi tiếp nhận và lựa chọn phương tiện di chuyển.
Trong trường hợp người bệnh gặp khó khăn khi tự di chuyển hoặc cần những điều kiện hỗ trợ phù hợp trong hành trình, gia đình có thể chủ động tìm hiểu các dịch vụ hỗ trợ vận chuyển người bệnh để có thêm phương án lựa chọn.
Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc tiếp nhận thông tin và hỗ trợ nhu cầu vận chuyển trong những trường hợp phù hợp. Gia đình có thể trao đổi trước về tình trạng người bệnh, điểm đi, điểm đến và nhu cầu thực tế để được hướng dẫn phương án phù hợp.
Lựa chọn phương tiện nên bắt đầu từ tình trạng của người bệnh
Xe nhà mang lại sự thuận tiện và có thể phù hợp với một số trường hợp. Nhưng khi người bệnh khó vận động, cần nằm, cần theo dõi hoặc có những yêu cầu hỗ trợ trong quá trình di chuyển, gia đình nên cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn.
Một câu hỏi đơn giản có thể giúp định hướng tốt hơn:
“Với tình trạng hiện tại, người bệnh cần điều kiện gì trong suốt quá trình chuyển viện?”
Từ câu trả lời đó, gia đình có thể trao đổi với nhân viên y tế và lựa chọn phương án di chuyển phù hợp hơn.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính cung cấp thông tin chung, không thay thế việc thăm khám, đánh giá tình trạng hoặc hướng dẫn của nhân viên y tế.
TRUNG TÂM CẤP CỨU TOÀN QUỐC
Hotline: 0704 115 115 | 0995 114 115
Y tế sự kiện: 082 8899 115 | 085 2288 115
Website:
Địa chỉ: 03 Đường 35A Trịnh Quang Nghị, Phường Bình Đông, TP. Hồ Chí Minh
Zalo: https://zalo.me/3105407123098382136
Email: 115toanquoc@gmail.com
Facebook: https://web.facebook.com/trungtamcapcuutoanquoc
Khu vực hoạt động: Toàn quốc
