Vì sao nhiều người thường ngửa đầu khi chảy máu cam?
Lý do khá dễ hiểu: khi đầu được ngửa ra sau, máu có thể ít chảy ra phía trước mũi hơn. Vì vậy, người xung quanh dễ nghĩ rằng tình trạng chảy máu đang giảm.
Thói quen này cũng được truyền lại trong nhiều gia đình và dần trở thành phản xạ mỗi khi có người chảy máu cam.
Tuy nhiên, việc không nhìn thấy máu chảy ra ngoài không có nghĩa là máu đã ngừng chảy.
Đây chính là điểm dễ gây hiểu nhầm.
Chảy máu cam có nên ngửa đầu ra sau?
Không nên ngửa đầu ra sau khi đang chảy máu cam.
Khi đầu ngửa ra sau, máu có thể chảy xuống phía sau họng. Người bệnh có thể nuốt máu và cảm thấy khó chịu, buồn nôn; đồng thời lượng máu đang chảy cũng khó quan sát hơn.
Thay vì ngửa đầu, các hướng dẫn sơ cứu phổ biến khuyến nghị người bị chảy máu cam ngồi thẳng và hơi cúi người về phía trước.
Tư thế này giúp máu chảy ra phía trước thay vì xuống họng, đồng thời thuận lợi hơn trong việc theo dõi tình trạng chảy máu.
Khi chảy máu cam nên làm gì?
Nếu người bệnh tỉnh táo và không có tình trạng nghiêm trọng khác, có thể thực hiện các bước sơ cứu ban đầu:
Bước 1: Ngồi thẳng
Cho người bị chảy máu cam ngồi ở tư thế thoải mái. Không cần nằm xuống.
Bước 2: Hơi cúi người về phía trước
Không cúi gập đầu xuống. Chỉ cần hơi nghiêng người về phía trước để hạn chế máu chảy xuống phía sau họng.
Bước 3: Bóp phần mềm của mũi
Dùng ngón cái và ngón trỏ bóp hai bên phần mềm của mũi, ngay phía trên lỗ mũi, thay vì bóp phần xương sống mũi.
Giữ miệng mở và thở bằng miệng.
Bước 4: Giữ liên tục khoảng 10–15 phút
Một lỗi thường gặp là bóp mũi vài chục giây rồi thả ra kiểm tra.
Việc liên tục thả tay có thể làm gián đoạn quá trình cầm máu. Vì vậy, nên giữ áp lực liên tục trong khoảng thời gian trên trước khi kiểm tra lại.
Nếu vẫn chảy, có thể tiếp tục ép thêm một khoảng thời gian nữa.
Có nên nhét giấy hoặc bông thật sâu vào mũi?
Khi thấy máu chảy, nhiều người cuộn giấy hoặc bông rồi nhét sâu vào lỗ mũi.
Đây không nên là cách xử trí chính thay cho việc ép trực tiếp phần mềm của mũi.
Việc đưa vật vào sâu trong mũi có thể gây khó chịu hoặc tác động thêm lên niêm mạc đang chảy máu. Nếu cần lau máu chảy ra ngoài, có thể sử dụng khăn hoặc giấy sạch ở bên ngoài.
Quan trọng nhất vẫn là duy trì đúng tư thế và ép mũi đủ thời gian.
Có nên nằm xuống khi đang chảy máu cam?
Thông thường, người đang chảy máu cam nên ngồi thẳng và hơi cúi về phía trước thay vì nằm xuống.
Tương tự như việc ngửa đầu, tư thế nằm có thể khiến máu chảy về phía sau họng và khó theo dõi lượng máu hơn.
Nếu người bệnh quá yếu, mất ý thức hoặc không thể duy trì tư thế ngồi, tình huống đã khác với một trường hợp chảy máu cam thông thường và cần được đánh giá phù hợp.
Sau khi máu đã ngừng, có cần chú ý gì?
Sau khi chảy máu đã dừng, vùng niêm mạc vừa chảy máu vẫn có thể dễ bị kích thích trở lại.
Trong một khoảng thời gian sau đó, nên tránh ngoáy mũi hoặc xì mũi mạnh. Nếu phải hắt hơi, có thể mở miệng để giảm áp lực lên mũi.
Nếu tình trạng chảy máu cam thường xuyên tái diễn, không rõ nguyên nhân hoặc ngày càng khó kiểm soát, người bệnh nên trao đổi với nhân viên y tế để được đánh giá phù hợp thay vì chỉ tự xử trí mỗi lần xảy ra.
Khi nào chảy máu cam cần được chú ý nhiều hơn?
Phần lớn các trường hợp chảy máu cam có thể không phải là tình huống nguy hiểm. Tuy nhiên, không nên vì vậy mà xem nhẹ tất cả trường hợp.
Cần cân nhắc tìm kiếm hỗ trợ y tế nếu:
- Máu chảy nhiều hoặc khó kiểm soát.
- Chảy máu vẫn tiếp tục sau khi đã ép mũi đúng cách trong khoảng 15–20 phút.
- Chảy máu xuất hiện sau chấn thương đáng kể ở đầu hoặc vùng mặt.
- Người bệnh khó thở.
- Người bệnh chóng mặt nhiều, ngất, lơ mơ hoặc tình trạng xấu đi.
- Chảy máu cam xảy ra nhiều lần.
- Người bệnh đang sử dụng thuốc ảnh hưởng đến đông máu hoặc có tình trạng sức khỏe liên quan đến chảy máu.
Những dấu hiệu trên chỉ mang tính định hướng chung, không phải danh sách dùng để tự chẩn đoán nguyên nhân chảy máu cam.
Đừng chỉ nhìn vào lượng máu để đánh giá tình trạng
Máu chảy từ mũi có thể khiến người bệnh và người xung quanh hoảng sợ, đặc biệt khi máu dính nhiều trên khăn hoặc quần áo.
Tuy nhiên, chỉ nhìn vào hình ảnh bên ngoài không đủ để xác định mức độ nghiêm trọng.
Ngược lại, cũng không nên chủ quan chỉ vì máu đã tạm ngừng nếu người bệnh vẫn có những biểu hiện bất thường khác.
Điều cần quan sát không chỉ là “máu còn chảy hay không”, mà còn là tình trạng chung của người bệnh và hoàn cảnh dẫn đến chảy máu.
Khi nào việc tự đưa người bệnh đến cơ sở y tế có thể gặp khó khăn?
Nếu chảy máu đã được kiểm soát, người bệnh tỉnh táo, tình trạng ổn định và cần đi khám để tìm hiểu nguyên nhân, gia đình có thể lựa chọn phương tiện phù hợp với tình trạng thực tế.
Nhưng có những trường hợp vấn đề không còn đơn thuần là một lần chảy máu cam.
Ví dụ, người bệnh lớn tuổi, khả năng vận động hạn chế, đang yếu, vừa gặp chấn thương hoặc xuất hiện thêm những biểu hiện khiến gia đình khó tự đưa đến cơ sở y tế.
Khi đó, ngoài việc xác định nơi cần đến, gia đình cũng cần cân nhắc người bệnh có thể tự lên xuống phương tiện hay không, có thể ngồi trong suốt hành trình không và cần mức độ hỗ trợ như thế nào khi di chuyển.
Đây là lúc việc lựa chọn phương án vận chuyển cần dựa vào tình trạng thực tế, thay vì chỉ lựa chọn phương tiện thuận tiện nhất.
Khi cần hỗ trợ vận chuyển người bệnh đến cơ sở y tế
Trong trường hợp gia đình gặp khó khăn khi tự đưa người bệnh đến cơ sở y tế, có thể chủ động tìm hiểu phương án vận chuyển phù hợp.
Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc tiếp nhận thông tin và hỗ trợ bố trí phương án vận chuyển người bệnh phù hợp với tình trạng và nhu cầu thực tế.
Khi liên hệ, gia đình nên cung cấp những thông tin cơ bản như tình trạng hiện tại của người bệnh, khả năng tự đi lại, điểm đón, điểm đến và những nhu cầu hỗ trợ đã biết. Những thông tin này giúp việc trao đổi và chuẩn bị phương án di chuyển sát với tình huống thực tế hơn.
Đặc biệt, nếu chảy máu cam đi kèm khó thở, rối loạn ý thức, ngất, chấn thương nghiêm trọng, chảy máu nhiều khó kiểm soát hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh, không nên chỉ tiếp tục xử trí tại nhà hoặc trì hoãn việc tìm kiếm hỗ trợ y tế.
Chảy máu cam: nhớ “cúi nhẹ về trước”, không phải “ngửa ra sau”
Một thao tác sơ cứu tưởng như rất nhỏ có thể tạo ra khác biệt trong cách xử trí ban đầu.
Khi chảy máu cam thông thường:
Ngồi thẳng → hơi cúi người về trước → bóp phần mềm của mũi liên tục → theo dõi tình trạng.
Không nên ngửa đầu chỉ để máu không chảy ra phía trước, bởi điều đó không đồng nghĩa với việc chảy máu đã dừng.
Quan trọng hơn, nếu máu không được kiểm soát hoặc người bệnh xuất hiện những biểu hiện bất thường, đừng tiếp tục dựa vào mẹo xử trí tại nhà. Hãy tìm kiếm sự hỗ trợ y tế phù hợp với tình trạng thực tế.
Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm cung cấp thông tin sức khỏe chung, không dùng để tự chẩn đoán và không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị của nhân viên y tế.
TRUNG TÂM CẤP CỨU TOÀN QUỐC
Hotline: 0704 115 115 | 0995 114 115
Y tế sự kiện: 082 8899 115 | 085 2288 115
Website:
Địa chỉ: 03 Đường 35A Trịnh Quang Nghị, Phường Bình Đông, TP. Hồ Chí Minh
Zalo: https://zalo.me/3105407123098382136
Email: 115toanquoc@gmail.com
Facebook: https://web.facebook.com/trungtamcapcuutoanquoc
Khu vực hoạt động: Toàn quốc
