Di chuyển đường dài với người bệnh không đơn thuần là một chuyến xe
Với một người có sức khỏe và khả năng vận động bình thường, việc đi từ tỉnh này sang tỉnh khác thường xoay quanh những câu hỏi như đi bằng phương tiện nào, mất bao lâu hay lựa chọn tuyến đường nào thuận tiện.
Nhưng khi người cần di chuyển là người bệnh, người lớn tuổi, người vừa xuất viện hoặc người hạn chế khả năng vận động, việc chuẩn bị thường cần nhiều hơn như vậy.
Khó khăn có thể xuất hiện ngay từ trước khi xe bắt đầu lăn bánh: người bệnh có tự rời khỏi giường được không, có thể đi lại hay cần hỗ trợ, có thể ngồi trong thời gian dài hay cần tư thế khác, việc lên xuống phương tiện có thuận tiện không?
Khi hành trình kéo dài nhiều giờ, những yếu tố này càng cần được xem xét từ trước.
Vì vậy, thay vì chỉ hỏi:
“Người bệnh phải đi bao nhiêu kilomet?”
Gia đình nên quan tâm thêm:
“Người bệnh cần được hỗ trợ như thế nào từ điểm đón đến điểm đến?”
Tình trạng và khả năng vận động là những thông tin quan trọng trước chuyến đi
Không phải mọi người bệnh đều có nhu cầu vận chuyển giống nhau.
Có người vẫn tỉnh táo, giao tiếp bình thường và có thể tự đi lại. Có người cần xe lăn để di chuyển. Một số trường hợp khác gặp khó khăn khi ngồi lâu, thay đổi tư thế hoặc di chuyển từ giường ra phương tiện.
Do đó, trước khi lên kế hoạch cho một hành trình dài, gia đình nên nắm rõ những thông tin cơ bản như:
- Khả năng tự đi lại của người bệnh.
- Khả năng ngồi và duy trì tư thế trong hành trình.
- Mức độ hỗ trợ cần thiết khi lên và xuống phương tiện.
- Điều kiện tại điểm đón và điểm đến.
- Những hướng dẫn liên quan đã được cơ sở y tế hoặc nhân viên y tế cung cấp, nếu có.
Đối với người vừa điều trị hoặc chuẩn bị xuất viện, gia đình có thể trao đổi với cơ sở y tế đang chăm sóc người bệnh về những lưu ý cần thiết trước khi thực hiện chuyến đi.
Điều này đặc biệt quan trọng nếu hành trình dự kiến kéo dài nhiều giờ.
Khoảng cách không phải yếu tố duy nhất quyết định phương án vận chuyển
Hai chuyến đi cùng dài 200 km nhưng nhu cầu thực tế có thể hoàn toàn khác nhau.
Một người có thể tự đi lại và ngồi ổn định sẽ có yêu cầu khác với người phải sử dụng xe lăn. Người gặp khó khăn khi thay đổi tư thế lại có nhu cầu khác với người có thể tự lên xuống phương tiện.
Bên cạnh quãng đường, cần xem xét cả thời gian di chuyển, khả năng vận động, tư thế của người bệnh và điều kiện tiếp cận tại hai đầu hành trình.
Đây cũng là lý do phương án phù hợp với người này chưa chắc phù hợp với người khác, dù điểm xuất phát và điểm đến giống nhau.
Đừng chỉ tính thời gian người bệnh ở trên xe
Một sai sót thường gặp khi chuẩn bị chuyến đi là chỉ quan tâm đến khoảng thời gian phương tiện di chuyển trên đường.
Trên thực tế, hành trình của người bệnh có thể bắt đầu từ:
Giường → ra khỏi nhà/phòng bệnh → xuống tầng → lên phương tiện → di chuyển đường dài → xuống phương tiện → vào nơi tiếp nhận.
Chẳng hạn, một người sử dụng xe lăn có thể gặp khó khăn nếu điểm đón có cầu thang nhưng không có thang máy. Một người hạn chế khả năng vận động có thể cần hỗ trợ ngay từ bước rời khỏi giường, chứ không phải đến khi lên xe.
Tại điểm đến, gia đình cũng cần tính đến việc đưa người bệnh từ phương tiện vào nhà, phòng khám hoặc khu vực tiếp nhận của cơ sở y tế.
Nhìn toàn bộ hành trình theo cách này giúp gia đình nhận diện trước những khâu có thể gặp khó khăn.
Người bệnh có thể đi đường dài bằng ô tô gia đình hoặc phương tiện thông thường không?
Không nên đưa ra một câu trả lời chung cho tất cả trường hợp.
Việc lựa chọn phương tiện cần dựa trên tình trạng thực tế, khả năng vận động và những yêu cầu hỗ trợ của từng người bệnh.
Trong một số trường hợp, người bệnh có thể sử dụng phương tiện thông thường khi việc lên xuống xe, duy trì tư thế và quá trình di chuyển không đặt ra những yêu cầu hỗ trợ đặc biệt.
Ngược lại, nếu người bệnh khó tự di chuyển, khó lên xuống xe, không thể duy trì tư thế phù hợp trong hành trình hoặc gia đình gặp khó khăn khi đưa người bệnh từ nơi ở ra phương tiện, nên cân nhắc phương án vận chuyển phù hợp hơn.
Đặc biệt, với người vừa điều trị hoặc có những yêu cầu chăm sóc cụ thể, gia đình nên ưu tiên thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế đang phụ trách người bệnh.
Một chuyến đi dài cần được chuẩn bị từ trước
Việc chuẩn bị không nên bắt đầu vào thời điểm xe đã đến đón.
Trước chuyến đi, gia đình có thể chủ động xác định:
Điểm đón: Người bệnh đang ở nhà, bệnh viện hay cơ sở chăm sóc? Có cầu thang hoặc thang máy không?
Khả năng di chuyển: Người bệnh tự đi được, cần dìu, sử dụng xe lăn hay gặp khó khăn khi thay đổi tư thế?
Điểm đến: Là nhà riêng, bệnh viện, phòng khám hay cơ sở chăm sóc? Phương tiện có thể tiếp cận đến đâu?
Thời gian dự kiến: Hành trình kéo dài bao lâu và có những yếu tố nào cần chuẩn bị trước?
Hướng dẫn chuyên môn: Người bệnh có yêu cầu nào đã được cơ sở y tế hoặc nhân viên y tế hướng dẫn trước khi di chuyển hay không?
Những thông tin này cũng rất hữu ích khi gia đình cần trao đổi với đơn vị cung cấp dịch vụ vận chuyển người bệnh.
Vận chuyển người bệnh đường dài không đồng nghĩa với cấp cứu
Đây là điểm cần phân biệt rõ.
Không phải người bệnh nào cần phương tiện hỗ trợ di chuyển cũng đang trong tình trạng cấp cứu.
Nhu cầu vận chuyển đường dài có thể xuất hiện trong những tình huống đã được lên kế hoạch trước, chẳng hạn người bệnh đi khám, tái khám, xuất viện, chuyển đến cơ sở y tế khác hoặc trở về nơi cư trú.
Trong những trường hợp này, vấn đề chính có thể nằm ở khả năng vận động và điều kiện di chuyển của người bệnh.
Ngược lại, nếu tình trạng sức khỏe có diễn biến bất thường hoặc nghiêm trọng, việc ưu tiên tìm kiếm hỗ trợ y tế phù hợp quan trọng hơn việc cố tiếp tục hành trình đã lên kế hoạch.
Nếu tình trạng người bệnh thay đổi trước hoặc trong chuyến đi thì sao?
Một kế hoạch vận chuyển đã được chuẩn bị không có nghĩa là phải tiếp tục trong mọi tình huống.
Nếu trước hoặc trong hành trình, người bệnh xuất hiện những biểu hiện đáng lo ngại như khó thở, đau hoặc tức ngực, lơ mơ, ngất, co giật, yếu hoặc tê đột ngột một bên cơ thể, nói khó hoặc tình trạng xấu đi nhanh, cần ưu tiên tìm kiếm hỗ trợ y tế phù hợp.
Không nên cố hoàn thành hành trình chỉ vì đã đặt xe, đã đi được một phần quãng đường hoặc muốn đến đúng địa điểm dự kiến.
Trong những tình huống sức khỏe diễn biến bất thường, việc đánh giá và xử trí cần dựa trên tình trạng thực tế của người bệnh.
Khi nào gia đình nên cân nhắc dịch vụ vận chuyển người bệnh đường dài?
Không phải gia đình nào cũng gặp khó khăn vì thiếu phương tiện.
Đôi khi gia đình có ô tô, nhưng vấn đề lại nằm ở việc người bệnh không thể tự bước lên xe, khó duy trì tư thế trong nhiều giờ hoặc cần hỗ trợ trong quá trình di chuyển.
Một số nhu cầu vận chuyển thường phát sinh khi:
- Người bệnh xuất viện và cần trở về nhà ở tỉnh/thành khác.
- Người bệnh cần đi khám hoặc tái khám ở xa.
- Người lớn tuổi hoặc người hạn chế vận động khó sử dụng phương tiện thông thường.
- Gia đình gặp khó khăn khi đưa người bệnh lên hoặc xuống phương tiện.
- Người bệnh cần di chuyển giữa các cơ sở y tế theo kế hoạch và hướng dẫn phù hợp.
Trong những trường hợp như vậy, gia đình có thể trao đổi trước với đơn vị vận chuyển người bệnh để cung cấp thông tin về tình trạng, khả năng vận động, điểm đón và điểm đến.
Đây là bước giúp phương án vận chuyển được chuẩn bị sát hơn với nhu cầu thực tế của hành trình.
Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc hỗ trợ nhu cầu vận chuyển người bệnh đường dài
Khi người bệnh cần di chuyển xa, gia đình thường phải giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: phương tiện, khả năng lên xuống xe, tư thế trong hành trình, khoảng cách và việc tiếp cận tại điểm đến.
Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc tiếp nhận thông tin và hỗ trợ bố trí phương án vận chuyển người bệnh trong những trường hợp phù hợp với tình trạng và nhu cầu thực tế.
Nhu cầu vận chuyển có thể phát sinh trong các hành trình như đi khám, tái khám, xuất viện, chuyển viện hoặc di chuyển người bệnh có hạn chế về khả năng vận động.
Để việc trao đổi thuận tiện hơn, gia đình nên chuẩn bị trước:
Tình trạng hiện tại → khả năng vận động → ngồi/nằm → điểm đón → điểm đến → điều kiện cầu thang/thang máy → những yêu cầu hỗ trợ đã được hướng dẫn (nếu có).
Việc cung cấp đầy đủ thông tin giúp Trung tâm có cơ sở trao đổi với gia đình về phương án phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của chuyến đi.
Đi đường dài với người bệnh: điều quan trọng không chỉ là “đi bao xa”
Khoảng cách là một phần của kế hoạch, nhưng không phải toàn bộ vấn đề.
Với người bệnh, một hành trình cần được nhìn từ lúc rời khỏi giường hoặc nơi đang ở cho đến khi đến được vị trí tiếp nhận tại điểm đến.
Khả năng vận động, tư thế, điều kiện lên xuống phương tiện, thời gian di chuyển và những hướng dẫn chuyên môn liên quan đều có thể ảnh hưởng đến cách tổ chức chuyến đi.
Vì vậy, khi chuẩn bị vận chuyển người bệnh đường dài, thay vì chỉ hỏi:
“Xe có đi được quãng đường này không?”
Một câu hỏi phù hợp hơn là:
“Với tình trạng hiện tại, người bệnh cần phương án di chuyển và hỗ trợ như thế nào trong suốt hành trình?”
Khi gia đình cần trao đổi về nhu cầu vận chuyển người bệnh đường dài, có thể cung cấp trước thông tin về người bệnh và hành trình dự kiến để Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc hỗ trợ trao đổi phương án phù hợp.
Lưu ý: Nội dung bài viết cung cấp thông tin tham khảo chung, không dùng để tự đánh giá tình trạng bệnh, tự chẩn đoán hoặc thay thế việc thăm khám, đánh giá và hướng dẫn của nhân viên y tế.
TRUNG TÂM CẤP CỨU TOÀN QUỐC
Hotline: 0704 115 115 | 0995 114 115
Y tế sự kiện: 082 8899 115 | 085 2288 115
Website:
Địa chỉ: 03 Đường 35A Trịnh Quang Nghị, Phường Bình Đông, TP. Hồ Chí Minh
Zalo: https://zalo.me/3105407123098382136
Email: 115toanquoc@gmail.com
Facebook: https://web.facebook.com/trungtamcapcuutoanquoc
Khu vực hoạt động: Toàn quốc
