Ai có nguy cơ và cách phòng ngừa hiệu quả

Ai có nguy cơ loãng xương và cách phòng ngừa hiệu quả

12/08/2026 09:30 AM 41 Lượt xem

Loãng xương: Ai có nguy cơ và làm gì để bảo vệ xương từ sớm?

Loãng xương thường tiến triển trong thời gian dài và có thể không gây ra triệu chứng rõ ràng cho đến khi xảy ra gãy xương. Tuổi tác, thay đổi nội tiết tố, ít vận động, chế độ dinh dưỡng và một số bệnh lý hoặc thuốc đang sử dụng đều có thể làm tăng nguy cơ. Vì vậy, hiểu mình có thuộc nhóm nguy cơ hay không là bước đầu tiên để chủ động bảo vệ sức khỏe xương.

Không phải chỉ người lớn tuổi mới cần quan tâm đến loãng xương

Mật độ xương đạt mức cao nhất vào giai đoạn đầu của tuổi trưởng thành, sau đó bắt đầu giảm dần theo tuổi. Tuy nhiên, tốc độ mất xương ở mỗi người không giống nhau. Một số người có thể mất xương nhanh hơn và có nguy cơ loãng xương, gãy xương cao hơn.

Đặc biệt, phụ nữ sau mãn kinh là nhóm cần lưu ý vì sự suy giảm estrogen có thể khiến mật độ xương giảm nhanh hơn. Tuy vậy, nam giới cũng có thể mắc loãng xương, và nguy cơ không chỉ phụ thuộc vào tuổi.

Điều này cũng có nghĩa là không nên đợi đến khi có tuổi hoặc từng bị gãy xương mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe xương.

Loãng xương có thể cải thiện được không?

Những ai có nguy cơ loãng xương cao hơn?

Không có một nguyên nhân duy nhất dẫn đến loãng xương. Nguy cơ thường là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp.

Người lớn tuổi

Quá trình mất xương là một phần của quá trình lão hóa. Khi tuổi càng cao, nguy cơ mật độ xương giảm và gãy xương do xương yếu cũng tăng lên.

Phụ nữ sau mãn kinh

Sau mãn kinh, nồng độ estrogen giảm, từ đó có thể ảnh hưởng đến mật độ xương. Những trường hợp mãn kinh sớm có thể có nguy cơ cao hơn.

Người ít vận động trong thời gian dài

Ít vận động hoặc phải nằm lâu có thể ảnh hưởng đến sức khỏe xương. Ngược lại, hoạt động thể chất phù hợp, đặc biệt là các bài tập chịu sức nặng và rèn luyện sức mạnh, có vai trò quan trọng trong việc duy trì xương khỏe.

Người có chế độ ăn thiếu dưỡng chất cần thiết cho xương

Canxi và vitamin D đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe xương. Chế độ ăn nghèo dinh dưỡng, thiếu canxi hoặc vitamin D có thể làm tăng nguy cơ sức khỏe xương kém.

Người hút thuốc hoặc uống nhiều rượu bia

Đây cũng là những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương. WHO và NHS đều khuyến nghị hạn chế rượu bia và tránh hút thuốc để góp phần bảo vệ sức khỏe xương.

Người có tiền sử gia đình hoặc từng bị gãy xương

Tiền sử gia đình mắc loãng xương, đặc biệt là cha hoặc mẹ từng bị gãy xương vùng hông, có thể là một yếu tố nguy cơ. Người từng bị gãy xương cũng cần được đánh giá nguy cơ phù hợp.

Ngoài ra, một số bệnh lý, tình trạng sức khỏe và việc sử dụng thuốc lâu dài - chẳng hạn corticosteroid liều cao - cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe xương.

Loãng xương là gì và những điều bạn cần biết | BvNTP

Có thể làm gì để giảm nguy cơ loãng xương?

Không phải tất cả yếu tố nguy cơ đều có thể thay đổi. Tuổi tác, tiền sử gia đình hay mãn kinh là những yếu tố không thể kiểm soát. Nhưng nhiều yếu tố liên quan đến lối sống lại có thể được điều chỉnh.

1. Duy trì vận động phù hợp

Đi bộ, các hoạt động chịu sức nặng và bài tập tăng cường cơ bắp có thể hỗ trợ duy trì sức khỏe xương. Với người lớn tuổi, hoạt động thể chất phù hợp còn có vai trò trong việc duy trì khả năng vận động và giảm nguy cơ té ngã.

Nếu đang có loãng xương, từng gãy xương hoặc có vấn đề về vận động, nên trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế trước khi bắt đầu chương trình tập luyện mới.

2. Ăn uống đầy đủ canxi và vitamin D

Một chế độ ăn cân bằng, có các nguồn thực phẩm giàu canxi như sữa và chế phẩm từ sữa, rau xanh, đậu phụ… giúp cung cấp dưỡng chất cần thiết cho xương. Vitamin D cũng quan trọng vì hỗ trợ cơ thể hấp thu canxi.

Không nên tự ý sử dụng viên bổ sung canxi hoặc vitamin D với liều cao. Việc bổ sung nên dựa trên nhu cầu cá nhân và hướng dẫn của nhân viên y tế.

3. Hạn chế thuốc lá và rượu bia

Bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia là những thay đổi lối sống có thể giúp giảm các yếu tố nguy cơ liên quan đến loãng xương và gãy xương.

4. Chủ động đánh giá nguy cơ khi thuộc nhóm dễ mắc

Nếu bạn lớn tuổi, phụ nữ sau mãn kinh, từng gãy xương, có tiền sử gia đình hoặc đang sử dụng một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến xương, đừng chỉ dựa vào việc “chưa thấy đau nên chắc vẫn ổn”.

Loãng xương thường không gây triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu và nhiều trường hợp chỉ được phát hiện sau một lần gãy xương. Khi có yếu tố nguy cơ, việc trao đổi với bác sĩ để đánh giá nguy cơ và chỉ định kiểm tra phù hợp có thể giúp phát hiện vấn đề sớm hơn.

Gần 50% dân số trên 50 tuổi tại TPHCM cần điều trị loãng xương

Đừng đợi đến khi một cú ngã trở thành vấn đề lớn

Với người có xương yếu, một cú ngã có thể dẫn đến gãy xương và ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động, sinh hoạt hằng ngày. WHO nhấn mạnh việc đánh giá sớm các yếu tố nguy cơ, duy trì dinh dưỡng hợp lý, vận động và phòng ngừa té ngã là những hướng quan trọng trong phòng ngừa gãy xương do xương yếu.

Vì vậy, chăm sóc sức khỏe xương không phải là việc chỉ dành cho người đã mắc loãng xương. Chủ động nhận biết nguy cơ và thay đổi những yếu tố có thể kiểm soát ngay từ hôm nay sẽ có ý nghĩa lâu dài đối với sức khỏe và khả năng vận động.

Khi cần hỗ trợ chăm sóc sức khỏe tại nhà

Với người lớn tuổi hoặc người có hạn chế về vận động, việc di chuyển để kiểm tra sức khỏe đôi khi không thuận tiện. Trong những trường hợp phù hợp, dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà của Trung tâm Cấp cứu Toàn Quốc có thể hỗ trợ gia đình trong quá trình chăm sóc và theo dõi sức khỏe tại nhà.

Việc chăm sóc vẫn cần dựa trên tình trạng thực tế và hướng dẫn của nhân viên y tế, đặc biệt với người có bệnh nền hoặc đang điều trị dài ngày.